Veel mensen krijgen te maken met werkdruk. Een serieus probleem waar werkgever en werknemer rekening mee moeten houden. Want zowel te veel als te weinig werkdruk kan leiden tot psychische en fysieke gezondheidsklachten.

Als je een te hoge werkdruk hebt, is dat niet alleen vervelend, maar op den duur ook slecht voor je gezondheid. Werkstress, burn-outs en hart- en vaatziekten. Allemaal voorbeelden van klachten die samenhangen met werkdruk.

Wat is werkdruk?

De termen werkdruk en werkstress worden vaak door elkaar gehaald. Om gezondheidsrisico’s aan te pakken is het belangrijk om zoals in de Arbowet, onderscheid tussen beiden te maken. De werkdruk die stress teweeg kan brengen moet aangepakt worden.

Werkdruk:

Werkdruk is wat anders dan het druk hebben op je werk. Zolang je het als werknemer kunt bolwerken, hoeft het niet tot problemen te leiden. Sommige mensen vinden het zelfs prettiger om het druk te hebben dan om zich te vervelen.

Van werkdruk is er sprake op het moment dat de balans tussen de werkbelasting en de belastbaarheid verstoord raakt. Dat gebeurt als de hoeveelheid werk (werkbelasting) en de tijd (tijdsfactor) waarbinnen dat werk af moet zijn, de gestelde eisen van de werknemer overstijgen.

Vooral in combinatie met beperkte mogelijkheden en het ontbreken van voldoende steun om aan de gestelde eisen te voldoen vormt werkdruk een risico voor de gezondheid van werknemers. Denk bijvoorbeeld aan storingen van apparatuur, onbereikbaarheid van collega’s, een te laag budget of een slechte sfeer op het werk.

Ook andere omstandigheden op het werk kunnen leiden tot werkdruk. Voorbeelden zijn:

  • Conflicten met de leidinggevende.
  • Reorganisaties die zorgen tot baanonzekerheid.
  • Onduidelijke taakomschrijving.
  • Veeleisende en zeurende klanten.
  • Te weinig / korte pauzes.

Niet altijd is het werk de directe oorzaak van verhoogde werkdruk. Ook de persoonlijke situatie kan er voor zorgen dat je last ondervindt van een verhoogde werkdruk:

  • Problemen in de thuissituatie die veel aandacht opeisen.
  • Werknemers die erg perfectionistisch zijn.
  • Werknemers die moeilijk nee kunnen zeggen tegen werkzaamheden.

Gevolgen werkdruk voor slachtoffers:

Overbelasting, burn out, depressie een aantal voorbeelden van bekende gevolgen van werkdruk en werkstress. De ongezonde levensstijl die samenhangt met te veel stress, leidt bovendien tot een grotere kans op kanker. Maar ook andere klachten kunnen veroorzaakt worden door werkdruk.

Lichamelijke klachten als gevolg van werkdruk:

  • Hoofdpijn
  • Duizeligheid
  • Klachten aan arm, nek en schouder (RSI)
  • Verminderde weerstand
  • hart- en vaatziekten
  • Rugklachten
  • Hyperventilatie

Psychische klachten als gevolg van werkdruk:

  • Vermoeidheid
  • Slapeloosheid
  • Somberheid
  • Depressie
  • Piekeren
  • Overmatig alcohol / medicijngebruik
  • Overspannen
  • Vraatzucht
  • Agressie
  • Burn-out

Gevolgen werkdruk bedrijven:

Niet alleen werknemers ondervinden de gevolgen van de werkdruk, ook bedrijven hebben hier last van.

Een structureel te hoge werkdruk is niet goed voor de sfeer op een afdeling. Mensen hebben minder plezier in hun werk, worden minder creatief en presteren als gevolg van werkdruk slechter. Werkdruk en werkstress leiden uiteindelijk tot meer ziekteverzuim. Daarnaast wordt de kans op bedrijfsongevallen bij werkdruk groter.

Wat kunnen bedrijven en medewerkers doen tegen werkdruk?

Wat bedrijven kunnen doen tegen werkdruk:

De aanpak van werkdruk vereist maatwerk. Daarom is het goed om als bedrijf zijnde een aantal algemene aandachtspunten in acht te nemen om de problemen zoveel mogelijk in de kiem te smoren. Bij de aanpak van werkdruk wordt er aangeraden om vooral rekening te houden met factoren binnen de organisatie. Tegelijkertijd moet er goed gekeken worden naar de omstandigheden die de werkdruk van de werknemer bepalen.

Enkele punten om de werkdruk te verminderen:

  • Pik de signalen vroegtijdig op.
  • Bespreek de werkdruk regelmatig in overleggen.
  • Zorg voor duidelijke arbeidsvoorwaarden.
  • Zorg voor duidelijke taakomschrijvingen.
  • Zorg voor goede apparatuur en regelmatig controle op mankementen.
  • Zorg er voor dat er voldoende pauzes ingepland worden.
  • Geef medewerkers de ruimte in het regelen van hun eigen werkzaamheden.
  • Geef werknemers cursussen.
  • Het goede voorbeeld geven.
  • Op tijd informeren en betrekken bij veranderingen.

Wat de medewerkers kunnen doen tegen werkdruk:

  • Neem voldoende pauzes.
  • Zorg voor een strakke planning voor je werkzaamheden.
  • Durf nee te zeggen. Vraag of het echt niet anders kan en kom met alternatieven.
  • Beperk overwerk zoveel mogelijk.
  • Vraag om hulp. Je collega’s en leidinggevenden zullen niet snel zien dat de werkdruk te hoog is.
  • Luister altijd naar je eigen lichaam.

Werkdruk bespreekbaar maken:

Het bespreken van werkdruk is essentieel, maar zeker niet vanzelfsprekend. Toch heb je volgens de Arbowet de plicht om onveilige en ongezonde situaties te melden. Dat is niet voor niets, wie te lang doorloopt met werkdruk kan last krijgen van medische klachten.

Merk je dat de druk te hoog oploopt? Plan dan direct een gesprek in met je leidinggevende. Wacht niet te lang! Probeer tijdens het gesprek tot concrete afspraken te komen. Dus geen vrijblijvend ‘het heeft de aandacht’, maar: wat gaan we er aan doen? wie doet wat? wanneer?

Spreek ook af dat jullie na een bepaalde periode samen gaan evalueren en bekijken of de situatie verbeterd is. Trek aan de bel wanneer dat nodig is, ga niet zitten afwachten.

Werken aan werkdruk begint met het vaststellen van de problemen die zich afspelen binnen de organisatie. Iedere organisatie zal zelf moeten onderzoeken wat en in welke situatie de bronnen van werkdruk zijn. Vervolgens kunnen daarbij passende oplossingen gezocht worden.

Werkdrukbespreking moet een antwoord geven op de vraag waar de oorzaken liggen.

Conclusie:

Zorg dat je op tijd de signalen van werkdruk herkent en dat je op tijd met je leidinggevende in gesprek gaat. Zodat je voorkomt dat je het grote gevolgen heeft, zoals lichamelijke of psychische klachten.

Als werknemer is het belangrijk dat je je verplaatst in de situatie van de medewerker, en dat er een passende oplossing wordt gezocht. Zodat beide partijen er uit komen, en dat er in de toekomst soortgelijke problemen voorkomen kunnen worden.