Steeds vaker krijg ik het idee dat beeldschermgebruik een belangrijk onderdeel van het leven van de huidige jeugdige generatie vormt. Soms lijkt het alsof kinderen de hele dag alleen maar voor de televisie of achter de computer zitten. Buiten zie ik geen kinderen meer voetballen op trapveldjes, maar tegenwoordig zitten ze achter hun beeldscherm of playstation FIFA te spelen.

Zelf mag ik ook graag even gamen, serie kijken of tijd spenderen op de computer. Breng ik te veel tijd achter een beeldscherm door?

Omdat ik hier meer over wou weten, besloot ik op onderzoek te gaan, om jou hierover in te lichten.

Beeldschermgebruik

Men brengt steeds meer tijd door achter een beeldscherm. Voor hen werk, om te gamen, noem het maar op. Ook de jeugd brengt steeds meer tijd door achter een beeldscherm, veel ouders weten hier geen balans in te vinden en hierdoor is er veel discussie over. Kan het je gezondheid schaden?

Juist in de hedendaagse samenleving waarin we continu met beeldschermen in aanraking komen, moeten we alert zijn. Volgens artsen kleven er verschillende gezondheidsrisico’s aan overmatig beeldschermgebruik. Zowel het zitten achter een beeldscherm als de inhoud van wat er aangeboden wordt, heeft consequenties voor de algehele gezondheid.

De gezondheidsrisico’s van beeldschermgebruik

Naast alle voordelen van deze moderne tijd kleven hier dus ook weer nadelen aan. Hieronder een aantal voorbeelden van gezondheidsrisico’s die beeldschermgebruik met zich mee brengt.

Overgewicht: Doordat men steeds meer tijd achter hen beeldscherm doorbrengt, komen ze te weinig in beweging. Hierdoor worden ze te dik. Vooral bij kinderen is dat te merken, veel kinderen hebben overgewicht mede doordat ze te veel achter een beeldscherm doorbrengen.

Dit baart tot grote zorgen.

Het positieve nieuws is dat zodra men minder tijd achter een beeldscherm spendeert ze die extra kilo’s ook snel weer kwijt raken.

Slaapgebrek: Vooral kinderen in de puberteit slapen slechter door hun overmatig beeldschermgebruik. Zodra ze in bed liggen zijn ze bijvoorbeeld nog bezig op WhatsApp of Facebook en zo stellen ze het slapen steeds langer uit. De gevolgen van een gebrek aan slaap worden onderschat, het kan leiden tot slechtere schoolprestaties, overgewicht of zelfs stemmingsstoornissen.

Oog en kijkproblemen: Een van de veelgenoemde veroorzakers van oogproblemen zijn te dichtbij het beeldscherm zitten. Nederlanders hebben vooral aan het einde van de dag en tijdens het autorijden last van hun ogen. Desondanks denkt 70 procent dat de oog klachten van tijdelijke aard zijn. Of dit klopt is een tweede, want van de volwassen Nederlandse ondervraagden in het onderzoek draagt bijna twee derde een bril of contactlenzen. Daar komt nog bij dat veel Nederlanders last ondervinden aan vermoeide ogen, waarmee niet naar een oogarts wordt gegaan.

Doordat steeds meer mensen tijdens hun werk, studie en vrije tijd achter een beeldscherm zitten, zal dit aantal alleen maar toenemen. Wanneer u op tijd handelt kunt u de klachten van het werken achter de computer beter inzien.

Stop oogklachten door verkeerd computergebruik nu, wees bewust en sluit regelmatig uw ogen!

Geestelijke problemen: overmatig beeldschermgebruik kan leiden tot depressie, angst en sociale isolatie. Ook online pesten, dat jaarlijks 6-16% van de kinderen overkomt, heeft geestelijke gevolgen.

Internet verslaafdBij de verslavingszorg melden zich weinig mensen met een internetverslaving aan. Nu hoor ik jou afvragen: ”Is internet verslavend?”

Internet is zeker verslavend. De redenen waarom iemand verslaafd raakt, liggen bij het middel wat gebruikt wordt, de persoon zelf en de maatschappij. We noemen dat ook wel de drie M’s: middel, mens en maatschappij. Het middel is in dit geval internet. Internet biedt een aantal mogelijkheden waardoor het verslavend kan werken zoals:

  • Onmiddellijke bevrediging van bepaalde menselijke behoeften zoals sociaal contact, erkenning, status en prestige.
  • Mogelijkheid om te vluchten in een virtuele wereld waarin alles mogelijk is en waar je kunt ontsnappen aan je dagelijks problemen.
  • Leven in de anonimiteit.
  • lage kosten.
  • Sociale verbondenheid tijdens het chatten.

Bepaalde mensen blijken vatbaar voor verslaving. Het gaat dan met name om mensen die weinig zelfvertrouwen hebben, eenzaam zijn en last hebben van verlegenheid. Ook zijn mensen die extra gevoelig zijn voor de beloningen die internet geeft en hun impulsen moeilijk kunnen controleren vatbaarder voor internetverslaving.

Mensen die de volgende kenmerken vertonen zouden verslaafd kunnen zijn aan het internet: 

  • Ze zitten langer op internet dan ze willen of zich voorgenomen hadden.
  • Ze besteden ook steeds meer tijd aan internet. Andere activiteiten zoals school, werk en sport worden verwaarloosd.
  • Ze gaan door met internetten ondanks dat ze weten dat het problemen oplevert voor relaties, nachtrust of werk.
  • Bij stoppen of minderen kunnen zelfs ontwenningsverschijnselen op treden zoals onrust en agressie.

RSI:  RSI (repetitive strain injury) is een verzamelnaam van allerlei verschillende klachten aan hand, pols, elleboog, schouder of nek.

RSI ontstaat door langdurig en herhaaldelijk een bepaalde (verkeerde) beweging te maken. De bekendste situatie waarin RSI ontstaat, is het langdurig achter een computer zitten, in een houding waardoor de nek en schouder spieren voortdurend gespannen zijn. Hierdoor kan onder andere de ”muisarm” ontstaan wat klachten in de onderarm en pols met zich meebrengt.

Factoren die bij beeldscherm gebonden arbeidstaken een rol kunnen spelen bij veroorzaken van RSI zijn:

  • Werkdruk
  • Werktijden en pauzes
  • Beeldscherm, toetsenbord en muis
  • Stoel, bureau en accessoires
  • Verlichting, geluid en klimaat
  • Zithouding en werktechniek

Hoe RSI voorkomen?

De kans op het ontstaan van RSI gerelateerde klachten kun je zo klein mogelijk houden, door de volgende “regels” te volgen:

  • Let op een goede opstelling van beeldscherm, toetsenbord, documenthouder, muis en joystick.
  • Zorg voor een goede ondersteuning van rug, armen en voeten door stoel en tafel goed in te stellen.
  • Breng variatie aan in je werkzaamheden, wissel beeldschermwerk af met andere werkzaamheden.
  • Neem een goede houding aan.
  • Wissel makkelijke en moeilijke werkzaamheden af.
  • Pauzeer regelmatig kort, en ga even achter je computer vandaan. Meerdere korte pauzes zijn beter dan één lange pauze.
  • Ontspan regelmatig je ledematen door oefeningen te doen.
  • Breng niet langer dan 5 á 6 uur per dag achter een beeldscherm door.
  • Kies een regelbare stoel die uw rug recht houdt.
  • Gebruik een voetsteun en verander regelmatig uw houding.

Advies beeldschermgebruik:

Naar aanleiding van een onderzoek wordt geadviseerd als gezondheidsnorm dat je maximaal 5 uur per dag achter je beeldscherm mag door brengen. Als je werkt op een ”kale” laptop brengt dit extra gezondheidsrisico’s met zich mee. Werken met een ”kale” laptop mag niet meer dan 2 uur per dag!

Door gebruik te maken van een aantal aanpassingen bij de laptop zijn deze risico’s vrij eenvoudig te verhelpen.

Voor kinderen gelden er andere adviezen. Maar hoe vind je nou een beetje houvast voor wat normaal is en wat niet? 

De gevaren van beeldschermgebruik voor kinderen zijn al langer bekend, maar tijdens een expertmeeting hebben verschillende Nederlandse artsen en afgevaardigden van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de risico’s op een rij gezet en adviezen voor ouders en artsen gepubliceerd in een artikel op Medisch Contact.

Het advies aan ouders luidt daarom kinderen buiten schooltijd niet langer dan 2 uur per dag achter een beeldscherm te laten, geen tv of smartphone op hun kamers te houden en ze minimaal een uur voor het slapen gaan niet achter een scherm te laten.

Rol van ouders bij beeldschermgebruik kinderen:

Ouders moeten zich bewust zijn van de rol die zij spelen.

Ouders kunnen hun kinderen met een gerust hart elke dag een tijdje televisie laten kijken, gamen of computeren. Als ouders en kinderen daar samen van kunnen genieten is dat mooi. Maar ouders moeten ook aangeven wanneer het tijd is voor iets anders, bijvoorbeeld buiten spelen, slapen, eten, een voorleesboekje etc. Als ouders daar consequent in zijn, zullen kinderen sneller accepteren dat ze elke dag maar een bepaalde tijd voor de media hebben. Zo leren ze dat er een regelmaat is, en kan voorkomen worden dat ze alleen maar meer en elke keer langer tv willen kijken of computeren.

Conclusie: 

Nu we in de hedendaagse samenleving veel in aanraking komen met beeldschermen moeten we alert zijn voor de gezondheidsrisico’s. Zorg dat je voor je zelf op de hoogte bent van de risico’s en dat je een balans weet te vinden in de hoeveelheid tijd die je achter een beeldscherm doorbrengt.

Ouders moeten duidelijke richtlijnen hanteren over de tijd die kinderen achter een beeldscherm mogen doorbrengen. Zo leren kinderen dat er regelmaat is.